Dijital göçebe vizesi (teletrabajo de carácter internacional), İspanya dışındaki şirketlere veya müşterilere uzaktan çalışan kişilere İspanya’da yaşama hakkı verir. Başvuru sırasında genellikle gelir şartına ve belgelere odaklanılır; taşındıktan sonra ise en çok soru vergi ve sosyal güvenlik konusunda doğar. Bu iki alan birbirinden bağımsız kurallara tabidir ve birinde verilen bir karar diğerindeki soruyu kendiliğinden çözmez.
Vergi mukimliği
İspanya Gelir Vergisi Kanunu’na (Ley 35/2006, IRPF) göre bir takvim yılında İspanya’da 183 günden fazla kalan kişi, kural olarak İspanya’da vergi mukimi sayılır. Ekonomik faaliyetlerinizin veya çıkarlarınızın ana merkezinin İspanya’da olması da mukimlik sonucunu doğurabilir. Yasal olarak ayrılmamış eşiniz ve bakmakla yükümlü olduğunuz küçük çocuklarınız İspanya’da yaşıyorsa, sizin de mukim olduğunuz kanuni karine olarak kabul edilir.
Mukim olduğunuzda kural olarak dünya genelindeki geliriniz üzerinden İspanya’da vergilendirilirsiniz. Türkiye ile İspanya arasında 5 Temmuz 2002’de imzalanan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, iki ülkenin de sizi mukim saydığı durumlarda hangisinin öncelikli olduğunu ve ödenen verginin mahsubunu düzenler. Türkiye’deki vergi durumunuzu ayrıca Türk mevzuatına göre değerlendirmek gerekir.
Yıl ortasında taşınanlar için ilk yılın hesabı ayrıca önemlidir: Taşınma tarihiniz ve o yıl İspanya’da geçirdiğiniz gün sayısı, o yıl için hangi ülkede mukim sayılacağınızı belirler. İspanya’da vergi işlemlerinde NIE numaranız vergi numarası olarak kullanılır.
Özel vergi rejimi (Beckham rejimi)
İspanya’ya taşınan bazı kişiler, IRPF Kanunu’nun 93. maddesindeki özel rejimi seçebilir. Ley 28/2022 ile yapılan değişiklikten sonra bu rejim, uluslararası uzaktan çalışma vizesiyle gelen çalışanları da kapsar. Agencia Tributaria’nın açıklamalarına göre başlıca özellikler şunlardır:
- Taşınmadan önceki beş vergi döneminde İspanya’da mukim olmamış olmak gerekir.
- Rejim, taşındığınız yıl ve izleyen beş yıl boyunca uygulanır.
- Kişi gelir vergisi mükellefi olmaya devam eder, ancak yerleşik olmayanlara ilişkin kurallara göre ve esas olarak İspanya kaynaklı gelirleri üzerinden vergilendirilir; bu dönemde elde edilen çalışma gelirleri İspanya’da elde edilmiş sayılır.
- 2025 itibarıyla çalışma gelirlerine 600.000 avroya kadar yüzde 24, aşan kısma yüzde 47 oranı uygulanır.
- Rejimin seçildiği, 149 numaralı formla (modelo 149) Agencia Tributaria’ya bildirilir. Bildirim süresi, İspanya sosyal güvenlik kaydında görünen faaliyet başlangıç tarihinden itibaren altı aydır; bu süre kaçırılırsa rejim seçilemez.
- Yıllık beyan, olağan gelir vergisi beyannamesi yerine 151 numaralı formla verilir.
Rejimin size uygun olup olmadığı gelirinizin yapısına bağlıdır. Türkiye’de mülkleriniz veya yatırım gelirleriniz varsa hesap değişebilir. Serbest çalışanlar için şartlar çalışanlardan farklıdır; faaliyetin girişimcilik olarak nitelendirilmesi gibi ek koşullar aranabilir.
Sosyal güvenlik
Dijital göçebe vizesi başvurusunda sosyal güvenlik yükümlülüklerine uyulacağının gösterilmesi gerekir. Seçenekler, çalışma şeklinize ve ülkeler arasında uygulanabilir bir anlaşma olup olmamasına bağlıdır:
- Yabancı bir şirketin çalışanıysanız: Uygulanabilir bir uluslararası anlaşma yoksa, şirketin İspanya sosyal güvenlik sistemine işveren olarak kaydolması ve sizi kaydetmesi gerekir. İstanbul Başkonsolosluğu’nun belge listesinde bu kaydın veya kayıt başvurusunun belgelenmesi istenir.
- Serbest çalışıyorsanız: İspanya’da serbest çalışanlar rejimine (RETA) kaydolursunuz. 2025 itibarıyla ilk kez kaydolanlara ilk 12 ay için aylık 80 avroluk indirimli prim (tarifa plana) uygulanır; sonrasında prim, beyan edilen net gelire göre belirlenir.
- Bir anlaşma kapsamındaysanız: Anlaşma Türkiye’deki sigortalılığınızın devamına izin veriyorsa, yetkili kurumdan alınan kapsam belgesi sunulur.
İspanya’nın Ankara Büyükelçiliği, Türkiye ve İspanya’nın Avrupa Sosyal Güvenlik Sözleşmesi’ne taraf olduğunu belirtir. Ancak bu çerçevede Türkiye’deki SGK’nın uzaktan çalışanlar için İspanya’nın kabul edeceği bir kapsam belgesi düzenleyip düzenlemediği her somut durumda ayrıca kontrol edilmelidir. Böyle bir belge yoksa İspanya’da prim ödeme yükümlülüğü doğar.
Prim yükümlülüğü vergi rejimi seçiminden bağımsızdır: Özel vergi rejimini seçmek, İspanya’da sosyal güvenlik primi ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ayrıca Ley 14/2013’ün 74 bis maddesine göre serbest çalışan dijital göçebeler İspanya’daki şirketler için de çalışabilir, ancak bu işin payı toplam mesleki faaliyetin yüzde 20’sini geçemez.
Takvim ve pratik adımlar
- Taşınmadan önce: Mukimlik başlangıç tarihinizi, özel rejimin size uygun olup olmadığını ve sosyal güvenlik seçeneğinizi netleştirin.
- İlk haftalar: Sosyal güvenlik kaydını tamamlayın ve faaliyet başlangıç tarihini not edin.
- Altı ay içinde: Özel rejimi seçecekseniz modelo 149’u verin.
- Her yıl: Gelir vergisi beyannamesi genellikle nisan ile haziran arasında verilir. Serbest çalışıyorsanız üç aylık beyanlar da gündeme gelir.
Ne zaman destek almak yerinde olur
Türkiye’de şirketiniz varsa, müşterileriniz hem Türkiye’de hem başka ülkelerdeyse veya ailenizle birlikte taşınıyorsanız, vize başvurusundan önce İspanya’da bir vergi danışmanıyla (asesor fiscal) görüşmek süreli tercihleri kaçırmamanızı sağlar. Türkiye’deki şirket yapısı, sözleşmeler ve Türk mevzuatından doğan yükümlülükler ise Türkiye’de ayrıca değerlendirilmelidir.
İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat. İspanya göçmenlik danışmanı. Özgeçmiş
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yazının kaleme alındığı tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.