İspanya’ya taşınmak tek bir başvurudan ibaret değildir. Türkiye’de belgeleri hazırlamak, konsoloslukta vize almak, İspanya’ya vardıktan sonra belediyeye kaydolmak ve oturum kartını çıkarmak birbirine bağlı adımlardır. Bu liste, adımları hangi sırayla ve nerede atacağınızı görmeniz için hazırlandı. Her vize türünün kendine özgü şartları olduğundan, listeyi başvuracağınız konsolosluğun belge listesiyle birlikte kullanın.
Başvurudan önce: doğru vize türünü belirlemek
İlk adım, İspanya’da ne yapacağınızı netleştirmektir. Uzaktan çalışacaksanız dijital göçebe vizesi, çalışmadan yaşayacaksanız pasif gelir vizesi (residencia no lucrativa), okuyacaksanız öğrenci vizesi, İspanya’daki bir işverenle sözleşme imzalayacaksanız çalışma izni gündeme gelir. Her birinin gelir eşiği, sağlık güvencesi şartı ve başvuru yeri farklıdır.
Gelir eşiklerinde iki referans kullanılır: asgari ücret (SMI) ve IPREM endeksi. 2025 itibarıyla pasif gelir vizesinde aylık IPREM’in yüzde 400’ü, yani yaklaşık 2.400 avro; dijital göçebe vizesinde ise SMI’nin yüzde 200’ü, yani aylık yaklaşık 2.760 avro gösterilmesi beklenir. Aile üyeleri için ek tutarlar istenir. Bu rakamlar her yıl güncellenebilir; başvuru tarihinde yürürlükte olan tutara bakılır.
Türkiye’de hazırlanacak belgeler
- Pasaport: Vize türüne göre en az bir yıl geçerli olması istenebilir
- Adli sicil kaydı: Son yıllarda yaşadığınız ülkelerden, apostilli ve yeminli tercümeli
- Sağlık raporu: Bazı vize türlerinde, kamu sağlığını ciddi biçimde etkileyebilecek bir hastalığınız olmadığını gösteren rapor
- Gelir ve çalışma belgeleri: Banka dökümleri, sözleşmeler, işveren yazıları
- Aile belgeleri: Eş ve çocuklar da başvuracaksa evlilik ve doğum kayıtları
- Sağlık sigortası: İspanya’da faaliyet izni olan bir sigortacıdan, vize türünün istediği kapsamda
Adli sicil kaydı ve sağlık raporu gibi belgeler genellikle düzenlendikleri tarihten itibaren üç ay geçerli kabul edilir. Bu yüzden önce süresi dolmayan belgeleri, randevu tarihi netleştikten sonra da kısa ömürlü belgeleri almak işinizi kolaylaştırır.
Bazı başvurularda başvuru anında yabancı kimlik numarasına (NIE) sahip olmanız istenir. Örneğin İstanbul Başkonsolosluğu’nun dijital göçebe vizesi için yayımladığı listede bu şart yer alır. NIE’nin nasıl alınacağını başvuracağınız konsolosluğun sayfasından kontrol edin.
Konsolosluk aşaması
Türkiye’de ikamet edenler ulusal vize başvurusunu, ikamet adreslerine göre Ankara Büyükelçiliği’ne veya İstanbul Başkonsolosluğu’na yapar. Başvurular çoğunlukla konsolosluğun yetkilendirdiği vize başvuru merkezi aracılığıyla alınır. Harçlar vize türüne ve konsolosluğa göre değişir.
Yeni Yabancılar Yönetmeliği’ne (Real Decreto 1155/2024) göre vize verildiğinde, bildirimden itibaren bir ay içinde teslim almanız gerekir; aksi hâlde vizeden vazgeçmiş sayılırsınız. Vize üzerindeki geçerlilik tarihlerine de dikkat edin: İspanya’ya bu süre içinde giriş yapmanız gerekir.
İspanya’ya giderken pasaport ve vizenin yanında apostilli ve tercümeli aile belgelerinin, sağlık sigortası poliçesinin, konaklama veya kira belgelerinin ve gelir belgelerinin asıllarını ve kopyalarını yanınızda bulundurun. Bu belgelerin bir kısmı padrón, TIE ve banka işlemlerinde yeniden istenebilir. Taranmış kopyaları ayrıca saklamak, kayıp hâlinde işinizi kolaylaştırır.
İspanya’ya vardıktan sonraki ilk haftalar
- Empadronamiento: Oturduğunuz belediyenin nüfus kaydına (padrón) adresinizle kaydolun. Kira sözleşmesi veya ev sahibinin izni istenir.
- TIE başvurusu: Altı aydan uzun süren vize veya izinlerde, girişten itibaren bir ay içinde yabancı kimlik kartı (TIE) için parmak izi verilmelidir. Randevu sede.administracionespublicas.gob.es üzerindeki cita previa sisteminden alınır.
- Sosyal güvenlik kaydı: İspanya’da bir işverenle çalışacaksanız işvereniniz sizi kaydeder; serbest çalışacaksanız kaydı kendiniz yaparsınız.
- Banka hesabı: Kira, faturalar ve maaş için genellikle İspanyol IBAN’ı gerekir.
- Sağlık kartı: Kamu sağlık sistemine hak kazandıysanız bölgenizdeki sağlık merkezine başvurursunuz.
- Okul kaydı: Çocuklarınız varsa, padrón belgesiyle belediyeye veya bölgenin eğitim birimine başvurursunuz. Kayıt takvimleri ve usulü özerk bölgeye göre değişir.
Dijital göçebe vizesi gibi Ley 14/2013 kapsamındaki bazı vizeler, vize süresince TIE çıkarmadan oturma hakkı verir. İzni İspanya içinden aldığınızda ise kart gerekir. Hangi durumda olduğunuzu vizenizin türüne göre kontrol edin.
Vergi ve diğer pratik konular
Bir takvim yılında İspanya’da 183 günden fazla kalırsanız, kural olarak İspanya’da vergi mukimi olursunuz. Türkiye ile İspanya arasında 2002’de imzalanmış bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunur; hangi ülkenin vergi alacağı gelirin türüne göre değişir. Uzaktan çalışanlar için özel vergi rejimine başvuru gibi süreli tercihler ilk aylarda gündeme gelir. Bu süreleri kaçırmamak için taşınmadan önce İspanya’da bir vergi danışmanıyla görüşmek yararlıdır.
Türk ehliyetinizin İspanya’da ne kadar süre kullanılabileceğini ve İspanyol ehliyetiyle değiştirilip değiştirilemeyeceğini İspanya Trafik Genel Müdürlüğü’nden (DGT) kontrol edin. İspanya’da yerleşik hâle geldikten sonra yabancı ehliyetle araç kullanmak yalnızca sınırlı bir süre için mümkündür.
Ne zaman destek almak yerinde olur
Ailece taşınıyorsanız, geliriniz birden fazla ülkedeki kaynaklara dayanıyorsa veya daha önce bir başvurunuz reddedildiyse, belgeleri toplamaya başlamadan önce durumunuzu bir uzmanla gözden geçirmek zaman kazandırır. Türkiye’deki belgelerin hazırlanması, apostil ve tercüme planı bu aşamada netleşir. İspanya’daki işlemler ise ilgili kurumlarda, yani konsoloslukta, belediyede, polis biriminde ve vergi idaresinde yürütülür.
İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat. İspanya göçmenlik danışmanı. Özgeçmiş
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yazının kaleme alındığı tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.