İspanya’daki konsolosluklar, oficina de extranjería’lar, belediyeler ve noterler Türkiye’de düzenlenmiş resmî belgeleri iki şartla kabul eder: belgenin apostil şerhi taşıması ve İspanyolcaya resmî olarak çevrilmiş olması. Bu iki adımdan biri eksik kaldığında dosya genellikle eksik belge yazısıyla geri döner ve süreç uzar.
Apostil nedir
Apostil, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne göre bir resmî belgedeki imzanın ve mührün gerçekliğini doğrulayan şerhtir. Türkiye ve İspanya bu sözleşmeye taraf olduğu için Türk belgelerinin ayrıca konsolosluk tasdikine (legalizasyon) ihtiyacı yoktur. İspanya Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre sözleşmeye taraf bir ülkenin belgeleri legalizasyon yoluyla değil, apostil yoluyla geçerlilik kazanır.
Apostil yalnızca imza ve mührü doğrular; belgenin içeriğinin doğru olduğunu ya da belgenin İspanya’da hangi sonucu doğuracağını göstermez. Örneğin bir Türk mahkemesinin boşanma kararının İspanya’daki bazı işlemlerde hüküm doğurması için ayrıca tanınması gerekebilir.
Apostil şerhi belgenin üzerine veya ekine yapılır; her apostilin bir numarası ve tarihi bulunur ve bu bilgilerle doğrulanabilir. Apostil, belgeyi düzenleyen ülkede yapılır. Türkiye’de idari belgeler için valilikler ve kaymakamlıklar, yargı belgeleri için ise adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu başkanlıkları yetkilidir. e-Devlet üzerinden alınan barkodlu belgelerde apostilin nasıl yapılacağını yetkili makamdan önceden öğrenmek zaman kazandırır.
Hangi belgelerde apostil gerekir
- Adli sicil kaydı
- Doğum, evlilik ve boşanma belgeleri, tam vukuatlı nüfus kayıt örneği
- Diploma ve transkript (bazı başvurularda denklik veya ek doğrulama da istenir)
- Boşanma veya velayet gibi mahkeme kararları
- Vekâletnameler ve noter onaylı beyanlar
- Kamu kurumlarından alınan diğer resmî yazılar
- Yerleşim yeri (ikametgâh) belgesi; bazı konsolosluklar Türkiye’deki ikametinizi göstermek için ister
Belgenin aslı yerine noter onaylı suretini kullanacaksanız, apostil suretteki noter onayına yapılır ve tercümede noter şerhinin de yer alması gerekir. Bazı kurumlar belge asıllarını görmek istediği için suretle yetinilip yetinilmeyeceğini önceden sorun.
İşveren yazısı veya banka dökümü gibi özel kişi ve şirketlerin düzenlediği belgeler kamu belgesi sayılmaz. Bunlara apostil yaptırmak gerekirse genellikle önce noter onayı yaptırılır. Konsolosluklar bu tür belgeler için apostil isteyip istemediklerini kendi listelerinde belirtir; çoğu zaman apostil aranmasa bile İspanyolca tercüme istenir.
Yeminli tercümeyi kim yapabilir
İspanya’da resmî tercüme, İspanya Dışişleri Bakanlığı tarafından yetkilendirilen yeminli tercümanlar (traductor-intérprete jurado) tarafından yapılır. Bu tercümanlar çevirinin doğruluğunu imza ve mühürleriyle onaylar; çevirileri İspanya’da ayrıca bir onaya gerek olmadan geçerlidir. Bakanlık, yeminli tercümanların dil bazında listesini internet sitesinde yayımlar. Tercüman seçerken adının bu güncel listede yer aldığını kontrol edin. Yeminli tercüme kâğıt üzerinde imzalı ve mühürlü olabileceği gibi, bazı tercümanlar elektronik imzalı çeviri de sunar; elektronik çevirinin başvuracağınız kurumda kabul edilip edilmediğini önceden sorun.
Türkiye’de yaygın olan noter onaylı tercüme, İspanya’da yeminli tercümanın çevirisi yerine geçmez. Bakanlığın açıklamasına göre başka seçenekler de vardır, ama sınırlıdır: Bakanlığın dil ofisinin (Oficina de Interpretación de Lenguas) yaptığı çeviriler; yurtdışındaki bir İspanyol konsolosluğunun yaptığı veya inceleyip kabul ettiği çeviriler, ki bunlar yalnızca o konsoloslukta yürütülen işlemlerde geçerlidir. Başvuracağınız konsolosluğun hangi çevirileri kabul ettiğini kendi sayfasından kontrol edin.
Pratik sıra ve dikkat edilecekler
- Önce belgenin aslını alın ve apostil yaptırın.
- Ardından belgeyi apostil şerhiyle birlikte yeminli tercümana verin. Apostil şerhinin de çeviriye dahil edilmesi uygulamada sık istenir.
- Çevirinin hangi belgeye ait olduğu anlaşılacak şekilde, belgenin kopyasıyla birlikte teslim edilmesini isteyin.
- Adli sicil kaydı gibi kısa süre geçerli belgelerde süre genellikle belgenin düzenlendiği tarihten itibaren hesaplanır. Apostil ve tercüme için geçen günler bu süreden düşer.
- Kişi adlarının pasaportla birebir aynı yazılmasına dikkat edin. Türkçe karakterlerin (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) farklı biçimlerde yazılması belgeler arasında uyumsuzluk yaratabilir.
- Belgelerin asıllarını ve çevirilerini başvuru gününe kadar bir arada saklayın; bazı kurumlar asılları görmek ister.
- Aynı belge birden fazla başvuruda kullanılacaksa, her biri için ayrı asıl ve çeviri gerekip gerekmediğini öğrenin; bazı kurumlar teslim edilen belgeyi iade etmez.
Çeviri ücretleri ve teslim süreleri tercümana göre değişir. Türkçe ile İspanyolca arasında çalışan yeminli tercümanların takvimi yoğun dönemlerde dolabileceği için, tercümanla randevu tarihinizden haftalar önce görüşmek yararlı olur.
Ne zaman destek almak yerinde olur
Mahkeme kararı, velayet belgesi veya şirket belgeleri gibi daha karmaşık belgeler kullanacaksanız ya da belgeleriniz arasında ad veya tarih uyumsuzluğu varsa, apostil ve tercümeye başlamadan önce belgelerin Türkiye’de nasıl düzeltileceğini veya tamamlanacağını netleştirmek gerekir. Bu aşama Türk hukukunu ve Türk makamlarını ilgilendirdiği için Türkiye’de çözülmesi gereken bir konudur.
İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat. İspanya göçmenlik danışmanı. Özgeçmiş
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yazının kaleme alındığı tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.