Arraigo, İspanya’da belirli bir süredir yaşayan ve ülkeyle bağ kurmuş, ancak geçerli bir oturum izni olmayan yabancılara istisnai olarak verilen bir oturum iznidir. Bu yol 4/2000 sayılı Yabancılar Kanunu’nun 31. maddesine dayanır; ayrıntılar yönetmelikle belirlenir. 19 Kasım 2024 tarihli 1155/2024 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile kabul edilen yeni Yönetmelik 20 Mayıs 2025’te yürürlüğe girdi ve 2011’den beri uygulanan eski yönetmeliğin yerini aldı. Arraigo kuralları en çok değişen alanlardan biri oldu.
Eski sistemde durum
Eski yönetmelikte en sık kullanılan yollar şunlardı:
- Sosyal arraigo: İspanya’da üç yıl kalmak, iş sözleşmesi ya da yeterli geçim kaynağı, aile bağı veya uyum raporu
- Çalışma arraigosu (arraigo laboral): İki yıl kalmak ve belgelenmiş bir çalışma ilişkisi
- Eğitim arraigosu: İki yıl kalmak ve bir eğitim programına kayıt
- Aile arraigosu: İspanyol çocuğun ebeveyni ya da doğuştan İspanyol bir ebeveynin çocuğu olmak
Yeni sistemin temel değişiklikleri
Yeni Yönetmeliğin 125 ila 127. maddeleri beş arraigo türü öngörür: ikinci şans (segunda oportunidad), sosyo-çalışma (sociolaboral), sosyal (social), sosyo-eğitim (socioformativo) ve aile (familiar). Başlıca değişiklikler şunlardır:
- Aile arraigosu dışındaki tüm türlerde İspanya’da kesintisiz kalış süresi iki yıla indi; aile arraigosunda asgari süre aranmıyor
- Arraigo izinlerinin tümü çalışma hakkı da veriyor; sosyo-eğitim arraigosunda bu hak haftada en fazla 30 saatle sınırlı
- İzinler bir yıllık veriliyor ve şartlar sürdükçe birer yıl uzatılabiliyor; aile arraigosu beş yıllık veriliyor
- Uluslararası koruma (iltica) başvurusu süren kişiler arraigo başvurusu yapamıyor ve iltica başvurusunun incelendiği süre iki yıllık hesaba katılmıyor
Ortak şartlar arasında İspanya’da bulunmak, kamu düzeni açısından tehdit oluşturmamak, İspanya’da ve İspanya’ya gelmeden önceki beş yıl içinde yaşanan ülkelerde sabıka kaydı bulunmamak ve harcı ödemek yer alıyor.
Beş arraigo türü
- İkinci şans arraigosu: Son iki yıl içinde istisnai nitelikte olmayan bir oturum iznine sahip olup bu izni kamu düzeni, kamu güvenliği ya da halk sağlığı dışındaki bir nedenle yenileyemeyen kişiler içindir. İzni düşen kişilere yeniden düzenli statüye dönme imkânı verir.
- Sosyo-çalışma arraigosu: En az asgari ücreti ya da toplu sözleşmedeki ücreti çalışma süresiyle orantılı olarak garanti eden ve toplamda haftada en az 20 saatlik çalışmaya karşılık gelen bir ya da birden fazla iş sözleşmesi gerekir. Mevsimlik işlerde ya da aynı anda birden fazla işverenle kısmi çalışmada birden fazla sözleşme sunulabilir.
- Sosyal arraigo: İspanya’da oturum izni olan eş, kayıtlı partner ya da birinci derece akrabalarla aile bağı ve IPREM’in en az yüzde 100’ü kadar geçim kaynağı aranır; bu tutar 2025 itibarıyla aylık 600 euro’dur. Aile bağı yoksa uyum çabası, Özerk Topluluğun ya da yetkilendirilmişse belediyenin düzenlediği sosyal uyum raporuyla gösterilir.
- Sosyo-eğitim arraigosu: Belirli resmî eğitim programlarına kayıt ya da kamu istihdam servislerinin düzenlediği, işgücü açığı olan mesleklere yönelik bir eğitimi tamamlama taahhüdü ile sosyal uyum raporu gerekir.
- Aile arraigosu: Kapsamı daraltıldı. Başka bir AB ya da Avrupa Ekonomik Alanı ülkesinin veya İsviçre’nin vatandaşı olan bir çocuğun ebeveyni ya da vasisi olanlar ile bu ülkelerin vatandaşı olan engelli bir aile üyesine destek olanlar içindir. İspanyol vatandaşlarının aile üyeleri ise Yönetmeliğin ayrı bir bölümündeki özel oturum yoluna yönlendirildi.
2026’daki ek düzenleme
Yönetmelik, 14 Nisan 2026 tarihli 316/2026 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile değiştirildi. Bu değişiklikle sosyal ve sosyo-eğitim arraigosundaki uyum raporunun içeriği ve düzenlenme süresi netleştirildi; başvuru sırasında başka bir oturum izni ya da süren bir izin başvurusu bulunmaması şartı eklendi. Aynı kararname, 1 Ocak 2026’dan önce İspanya’da bulunan ve başvurudan önceki beş ay boyunca kesintisiz burada kalan kişiler ile bu tarihten önce iltica başvurusu yapmış olanlar için olağanüstü ve tek seferlik bir düzenleme yolu açtı. Bu yoldaki başvuru süresi 30 Haziran 2026’da sona erdi; bugün geçerli olan, yukarıdaki beş arraigo türüdür.
Başvuru ve uzatma
- Başvuru vize gerektirmez; kişi İspanya’dayken, kural olarak şahsen, yaşadığı ilin yetkili Oficina de Extranjería’sına başvurur
- İspanya’ya gelmeden önceki beş yıl içinde yaşanan ülkelerden alınmış adli sicil kaydı gerekir; Türkiye’den alınacak belge apostilli ve yeminli tercümeli olmalıdır. Son beş yılı kesintisiz İspanya’da geçirenlerden bu belge istenmez
- İki yıllık kalış, tarihli belgelerle kanıtlanır; uygulamada belediye kaydı (padrón) en çok kullanılan belgedir
- Sosyo-çalışma arraigosunda başvuru işleme alındığında kişi karar çıkana kadar geçici olarak çalışabilir; izin verildikten sonra bir ay içinde sosyal güvenlik kaydı yapılmalıdır
- Olumlu karardan sonra bir ay içinde TIE kartı için şahsen başvurulur
Bir yıllık iznin uzatılması için ikinci şans, sosyo-çalışma ve sosyal arraigoda kural olarak kamu istihdam servisine kayıtlı olmak ve aktif olarak iş arıyor olmak gerekir; hastalık, engellilik ya da emeklilik yaşına ulaşmak gibi haklı nedenlerde bu şart aranmaz. Sosyo-eğitim arraigosunda ise eğitimde bir üst sınıfa geçildiğini ya da eğitimin tamamlandığını gösteren belge istenir. Uzatma, iznin bitiminden önceki iki ay içinde istenir.
Ne zaman destek almak gerekir?
Arraigo dosyalarında en zor kısım çoğu zaman sürenin ve bağların kanıtlanmasıdır. Belediye kaydında boşluklar varsa, daha önce iltica başvurusu yapılmışsa, eski bir izin düşmüşse ya da iş sözleşmesinin saat ve ücret şartlarını karşılayıp karşılamadığı belirsizse, başvurudan önce durumu değerlendirmek gerekir. Türkiye’den alınacak adli sicil kaydının geçerlilik süresi ve apostil işlemleri de başvuru tarihine göre planlanmalıdır.
İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat. İspanya göçmenlik danışmanı. Özgeçmiş
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yazının kaleme alındığı tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.