İspanya’ya taşınanların ilk haftalarda sorduğu sorulardan biri, Türk ehliyetiyle araç kullanmaya devam edip edemeyecekleridir. Cevap, kişinin İspanya’da turist olarak mı bulunduğuna, yoksa oturum mu aldığına göre değişir. Kurallar Sürücüler Genel Yönetmeliği’nde (Reglamento General de Conductores, 818/2009 sayılı Kraliyet Kararnamesi) yer alır; işlemleri Trafik Genel Müdürlüğü (DGT) ve il trafik müdürlükleri (Jefatura Provincial de Tráfico) yürütür.
Turist olarak Türk ehliyetiyle araç kullanmak
Yönetmeliğin 21. maddesine göre yabancı ülke ehliyetleri İspanya’da şu durumlarda geçerlidir:
- Ehliyet 1949 Cenevre ya da 1968 Viyana Karayolu Trafiği Sözleşmesi’ndeki modele uygunsa
- Ehliyet İspanyolca düzenlenmişse ya da yeminli tercüman veya konsolosluk tarafından yapılmış resmî tercümesi varsa
- Sürücü yanında uluslararası sürücü belgesi taşıyorsa
Ayrıca ehliyetin geçerli olması ve sahibinin İspanya’da o sınıf için aranan yaşı doldurmuş olması gerekir. Oturum izni olmayan kişi, İspanya’ya düzenli girişinden itibaren altı ay boyunca bu ehliyetle araç kullanabilir. Araç kiralama şirketleri kendi kuralları gereği uluslararası sürücü belgesi isteyebilir; bu belgeyi Türkiye’den ayrılmadan önce almak işleri kolaylaştırır.
Oturum alanlar için altı ay kuralı
İspanya’da olağan ikamet edinen, yani oturum alan kişi için Türk ehliyeti, oturumun kazanıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay geçerlidir. Bu süre dolduğunda Türk ehliyeti İspanya’da araç kullanmak için geçersiz hale gelir. Araç kullanmaya devam etmek isteyen kişi ehliyetini İspanyol ehliyetiyle değiştirmeli ya da İspanya’da sürücü sınavlarına girmelidir.
Sürenin başlangıcı oturumun kazanıldığı tarihtir; bu tarihi izin kararınızdan ve TIE kartınızdan kontrol edin. Süreyi kaçırmamak için değişim başvurusunu oturum alır almaz planlamak en sağlıklısıdır.
Türkiye ile ehliyet değişim anlaşması
DGT’nin güncel listesine göre Türkiye, İspanya’nın ehliyet değişimi (canje) anlaşması bulunan ülkeler arasındadır; anlaşma 25 Nisan 2011 tarihlidir. Buna göre:
- Otomobil ve motosiklet ehliyetleri sınava girmeden değiştirilir
- Kamyon ve otobüs ehliyetlerinde özel bir sınav ile trafikte uygulama sınavı gerekir
- 2025 itibarıyla harç, sınavsız değişimde 28,87 euro, sınavlı değişimde 94,05 euro’dur
Değişimin temel şartları şunlardır:
- İspanya’da yasal olarak ikamet etmek
- Türk ehliyetinin geçerli olması
- Ehliyetin, İspanya’da oturum alınmadan önce Türkiye’de alınmış olması
Son şart pratikte çok önemlidir: İspanya’da oturum sahibiyken Türkiye’de alınan ehliyet değiştirilemez. Bu durumda İspanya’da teorik ve uygulamalı sürücü sınavlarına girmek gerekir.
Başvuru adımları
- Yetkili bir sürücü muayene merkezinden (Centro de Reconocimiento de Conductores) sağlık ve psikoteknik uygunluk raporu alın; rapor 90 gün geçerlidir
- Harcı ödeyin
- İl trafik müdürlüğünden randevu alın ya da elektronik sertifika, elektronik kimlik veya Cl@ve ile DGT’nin çevrim içi değişim hizmetini kullanın
- Pasaport, TIE kartı veya oturumu gösteren belge ve Türk ehliyetinin aslıyla başvurun
DGT, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bazı ülkelerin ehliyetlerini değiştirmeden önce, ehliyetin geçerliliğini düzenleyen ülkenin makamlarına doğrulatır. Bu doğrulama gelmeden işlem tamamlanamadığı için süreç birkaç ay sürebilir. Başvuru yapmış olmanın altı aylık süreye etkisini ve bekleme süresince araç kullanıp kullanamayacağınızı başvuru sırasında trafik müdürlüğüne sorun.
Değişimden sonra ve dikkat edilecekler
Değişimle verilen İspanyol ehliyeti, İspanya’da sınavla alınan ehliyetlerle aynı kurallara tabidir. İspanya’da puanlı ehliyet sistemi (permiso por puntos) uygulanır; trafik ihlalleri ehliyetteki puanları azaltır ve puanların tükenmesi ehliyetin geçerliliğini kaybetmesine yol açabilir. Ehliyetin süresi dolduğunda yenileme için yine sürücü muayene merkezinden rapor alınır. Adres değişikliğini DGT kayıtlarına bildirmek de gerekir, çünkü trafik cezaları ve resmî bildirimler bu adrese gönderilir. Türk ehliyetinin aslı değişim sırasında teslim edildiği için, Türkiye’de araç kullanma ihtiyacınız devam edecekse bunu da önceden düşünün.
- Altı aylık süre dolduktan sonra Türk ehliyetiyle araç kullanmak, İspanya’da geçerli bir ehliyet olmadan araç kullanmak anlamına gelir; bu durum yaptırımın yanında sigorta sorunlarına da yol açabilir
- Ehliyetin süresi dolmuşsa ya da kaybolmuşsa, değişimden önce Türkiye’de yenilenmesi veya yeniden çıkarılması gerekebilir
- Kamyon ve otobüs gibi mesleki ehliyetlerde ek sınavlar ve sağlık şartları vardır; mesleki sürücülük yapacak kişiler süreci daha erken başlatmalıdır
- Türkiye’ye kesin dönüşte İspanyol ehliyetinin Türk ehliyetiyle değiştirilmesi Türkiye’deki kurallara tabidir
Ne zaman destek almak gerekir?
Ehliyetin İspanya’daki oturumdan önce mi sonra mı alındığı tartışmalıysa, ehliyet kaybolmuş ya da süresi dolmuşsa, Türkiye’de ehliyete ilişkin bir ceza veya geri alma kaydı varsa ya da doğrulama süreci aylar boyunca sonuçlanmıyorsa dosyayı bir uzmanla gözden geçirmek yararlı olur. Türkiye’den alınması gereken sürücü belgesi kayıtları gibi belgelerin hazırlanmasında da Türkiye tarafındaki işlemleri bilen birinden destek almak işleri hızlandırır.
İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat. İspanya göçmenlik danışmanı. Özgeçmiş
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yazının kaleme alındığı tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.