Türk vatandaşları, umuma mahsus pasaportla Schengen alanına kısa süreli seyahat için vize alır. Bu vizeyle gelenlerin uyması gereken temel sınır 90/180 kuralıdır. İspanya’ya taşınmayı planlayanlar, özellikle ulusal vize veya oturum izni beklerken bu kurala takılabilir. Kuralın nasıl işlediğini bilmek beklenmedik bir süre aşımını önler.
Kural nasıl hesaplanır
Schengen Sınırlar Kodu’na göre üçüncü ülke vatandaşları Schengen alanında herhangi bir 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalabilir. Hesap her kalış günü için geriye doğru yapılır: O gün dahil son 180 güne bakılır ve bu dönemde Schengen alanında geçirdiğiniz günler toplanır. Toplam 90’ı geçmemelidir.
- Giriş ve çıkış günleri kalış günü olarak sayılır.
- Schengen ülkeleri tek alan olarak değerlendirilir; İspanya’da, Fransa’da veya Yunanistan’da geçirilen günler birlikte sayılır. 2025 itibarıyla Bulgaristan ve Romanya da alana tam olarak katılmıştır.
- 180 günlük dönem sabit değildir, her gün ileri kayar. Bu nedenle "üç ay içeride, üç ay dışarıda" hesabı düzensiz seyahatlerde yanıltıcı olabilir.
- Vizenin geçerlilik süresi ile kalabileceğiniz gün sayısı aynı şey değildir. Beş yıl geçerli çok girişli bir vize de 90/180 sınırına tabidir.
Bir örnek: 1 Mart’ta girip 30 Nisan’da çıkan kişi, giriş ve çıkış günleri dahil 61 gün kalmış olur. Bu kişi Haziran’da yeniden gelirse, son 180 gün içinde kullandığı 61 gün hâlâ hesaba girdiği için en fazla 29 gün daha kalabilir. Mart ve Nisan günleri 180 günlük pencereden çıktıkça yeniden kullanılabilir gün sayısı artar.
Avrupa Komisyonu’nun internet sitesindeki kısa süreli kalış hesaplayıcısı, geçmiş seyahat tarihlerinizi girerek kalan günlerinizi görmenize yardım eder. Nisan 2026’dan bu yana tam olarak işleyen Giriş/Çıkış Sistemi (EES) giriş ve çıkışları elektronik olarak kaydettiği için, süre aşımları sınırda kolayca tespit edilir. Hesaplayıcıya girdiğiniz tarihleri biletleriniz ve seyahat belgelerinizle karşılaştırın. Bir Schengen havalimanında pasaport kontrolünden geçmeden yalnızca uluslararası transit bölgede beklemek, Schengen alanına giriş sayılmaz.
Ulusal vize ve oturum izniyle geçen günler
Uzun süreli (D tipi) vize veya oturum izniyle geçirilen günler 90/180 hesabına dahil edilmez. İspanya’nın verdiği D tipi vize veya oturum izniyle diğer Schengen ülkelerine her 180 günde 90 güne kadar kısa süreli seyahat edebilirsiniz; bu seyahatlerde geçirdiğiniz günler kısa süreli kalış olarak sayılır.
Başvuruyu Türkiye’den yapıyorsanız
Ulusal vize başvurunuzun sonucunu beklerken geçerli bir Schengen vizeniz varsa İspanya’ya kısa süreli seyahat edebilirsiniz; ancak kısa süreli vize ulusal vizenin yerine geçmez. Ulusal vize pasaportunuza konsoloslukta basıldığı ve bildirimden itibaren bir ay içinde teslim alınması gerektiği için, karar çıktığında genellikle Türkiye’de olmanız ve ardından İspanya’ya bu vizeyle giriş yapmanız gerekir. Kısa süreli vize başvurusu yaparken ulusal vize başvurunuzun sürdüğünü belirtmek ve seyahat amacını belgelemek, iki başvurunun birbiriyle çelişmesini önler.
Başvuruyu İspanya içinden yapıyorsanız
Bazı izinlere İspanya’da yasal olarak bulunurken başvurulabilir. Ley 14/2013 kapsamındaki izinler, örneğin dijital göçebe ve yüksek nitelikli çalışan izinleri, bunun tipik örneğidir. Bu durumda dikkat edilecek noktalar şunlardır:
- Kanun, İspanya’da düzenli olarak bulunan kişilerin başvurabileceğini öngörür. Bu nedenle başvuru, yasal kalış süreniz dolmadan yapılmalıdır.
- Ley 14/2013’ün 76. maddesine göre bu kapsamdaki başvuru, başvuranın mevcut kalış veya oturum hakkını karar verilinceye kadar uzatır.
- Kanuna göre idarenin karar süresi 20 gündür; bu sürede karar verilmezse başvuru kabul edilmiş sayılır.
- Karar beklenirken Schengen alanından çıkarsanız, yeniden girişte kısa süreli kalış kurallarına tabi olursunuz. Uzayan kalış hakkı bir seyahat belgesi değildir.
Diğer başvuru türlerinde, örneğin öğrenci iznini İspanya’dan isterken, kurallar farklı olabilir. Başvurunuza hangi kuralın uygulandığını başvuru türüne göre kontrol edin.
Süre aşılırsa
İspanya Yabancılar Kanunu’na (Ley Orgánica 4/2000) göre kalış süresini izinsiz aşmak ağır ihlal sayılır ve para cezası veya sınır dışı etme kararıyla sonuçlanabilir. Sınır dışı etme kararına giriş yasağı eşlik edebilir. Süre aşımı, ileride yapılacak vize ve oturum başvurularında da olumsuz değerlendirilebilir.
Kısa süreli kalışın İspanya’da uzatılması (prórroga de estancia) ancak mücbir sebep veya ciddi kişisel nedenler gibi istisnai durumlarda mümkündür ve idarenin takdirine bağlıdır. Bu yüzden planınızı uzatma imkânına dayandırmamak daha güvenlidir.
Ne zaman destek almak mantıklı
Kısa süreli vizeyle İspanya’dayken oturum başvurusu yapmayı planlıyorsanız, yasal kalış sürenizin ne zaman dolduğunu ve başvurunun bu süreyi uzatıp uzatmadığını başvuru türüne göre önceden netleştirmek gerekir. Daha önce süre aşımı yaşadıysanız, yeni bir başvurudan önce bunun etkilerini değerlendirmek yerinde olur. Başvurular, türüne göre İspanya’da UGE’ye veya oficina de extranjería’ya ya da Türkiye’deki konsolosluğa yapılır.
İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat. İspanya göçmenlik danışmanı. Özgeçmiş
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yazının kaleme alındığı tarihten sonra mevzuat ve içtihat değişmiş olabilir.